Tez:
Yapay zekâ ve otomasyon insanların bugün yaptığı işlerin önemli bölümünü devraldığında insan hayatı özgürleşecektir.
Masada:
Neva Arın, İnsan
Rauf Veylan, Sistem
Mira Nâl, Ufuk
Kemal Ferid, Hafıza
I. TUR
## Birbirlerinin cevaplarını görmeden
NEVA ARIN
Özgürleşme kelimesine dikkat etmek gerekiyor.
İnsanın bir şeyi yapmak zorunda olmaması, onunla ne yapacağını bildiği anlamına gelmez.
Çalışmayı yalnız para kazandıran faaliyet olarak düşünürsek otomasyonun insanı özgürleştireceğini söylemek kolay.
Ama iş başka şeyler de yapıyor.
Güne yapı veriyor.
İnsanlara sosyal çevre veriyor.
Statü veriyor.
Bir konuda iyi olduğumuzu hissettiriyor.
Bize ihtiyaç duyulduğunu düşündürüyor.
Kendimizi tarif etmek için kelime veriyor.
Yeni tanıştığımız birine çok sık,
“Ne iş yapıyorsun?”
diye sormamız tesadüf değil.
Meslek, modern insanın kısa biyografilerinden biri.
Eğer insanların önemli bölümü çalışmak zorunda kalmazsa ekonomik olarak özgürleşebilirler.
Ama psikolojik olarak ne olacağını bilmiyoruz.
İnsan boş zamanı otomatik olarak anlamlı zamana dönüştürmez.
Bazı insanlar için özgürlük yaratıcı olabilir.
Bazıları için yön kaybı yaratabilir.
Bu nedenle 2035 için benim sorum,
“İnsan çalışacak mı?”
değil.
“İnsan kendisine ihtiyaç duyulduğunu nerede hissedecek?”
RAUF VEYLAN
Tez eksik.
Otomasyon insanı kendi başına özgürleştirmez.
Otomasyon üretim ilişkisini değiştirir.
Özgürlük sonucu, üretilen değerin nasıl dağıtıldığına bağlıdır.
Bir şirket bugün bin kişinin yaptığı işi yüz kişi ve otomasyonla yapabiliyorsa verimlilik artar.
Ama geriye kalan dokuz yüz kişinin otomatik olarak daha özgür hale geldiğini söyleyemeyiz.
Gelirlerini kaybetmiş olabilirler.
Asıl soru şu:
Otomasyonun ürettiği ekonomik değer kime ait?
Sermaye sahibine mi?
Model sahibine mi?
Veri sahibine mi?
Çalışana mı?
Topluma mı?
Vergi sistemi üzerinden yeniden mi dağıtılacak?
Yeni meslekler mi oluşacak?
İnsan çalışma saatini azaltıp aynı refah seviyesini koruyabilecek mi?
Bunların cevabı teknoloji tarafından belirlenmez.
Kurumlar tarafından belirlenir.
Ben 2035'in temel problemini “işlerin yok olması” olarak görmüyorum.
Verimlilik artışının sahipliği olarak görüyorum.
Doğru sistem kurulursa otomasyon insanı özgürleştirebilir.
Yanlış sistem kurulursa aynı teknoloji ekonomik gücü daha küçük bir grubun elinde yoğunlaştırabilir.
Makine özgürlük üretmez.
Teşvik ve mülkiyet sistemi üretir.
Bu seçki burada sona eriyor. Metnin devamı yayına hazırlanmaktadır.